نتایج سرشماری 1395 و جمعیت شهری کشور

نتایج سرشماری 1395 و جمعیت شهری کشور

بر اساس نتایج سرشماری رسمی سال 1395 که توسط مرکز آمار ایران صورت گرفت ، جمعیت کل کشور 79 میلیون و 926 هزار و 270 نفر است که 59 میلیون و 146 هزار و 847 نفر در نقاط شهری و 20 میلیون و 730 هزار و 625 نفر در نقاط روستایی زندگی می‏کنند.یعنی حدود 74 درصد جمعیت کشور شهر نشین هستند که در 1245 نقطه شهری در کشور زندگی می کنند.

با اعلام نتایج نهایی سرشماری رسمی سال 1395 توسط مرکز آمار ایران، تعداد شهرهای بالای یکصد هزار نفر مشخص شد. بر این اساس در سال 1395 تعداد 98 شهر کشور دارای جمعیت بالای یکصد هزار نفر هستند.این در حالی است که در سال 1385 تعداد شهرهای بالای یکصدهزار نفر جمعیت 74 شهر و در سال 1390 این تعداد به 86 شهر بالغ گشته است.

در سال 1395 ، استان تهران با 12 شهر بالای یکصد هزار نفر ، بیشترین تعداد شهر یکصد هزارنفری را داراست. خوزستان با 10 شهر بالای یکصد هزار نفری رتبه دوم را داراست.استان خراسان رضوی با 7 شهر و استانهای  اصفهان و آذربایجان غربی هر کدام با 6 شهر در رتبه های بعدی قرار دارند. استان های البرز و کرمان هر کدام با 5 شهر ، استان های سیستان و بلوچستان ، فارس، کردستان و مازندران هر کدام با 4 شهر  و استان های لرستان ، گیلان  و آذربایجان شرقی هر کدام با 3 شهر و استان های  مرکزی ، همدان ، گلستان ،بوشهر و سمنان هر کدام با 2 شهر بالای یکصد هزار نفر در رتبه های بعدی قرار دارند. بقیه استان های کشور دارای یک شهر بالای یکصد هزار نفر هستند که در رتبه های بعدی قرار می گیرند و تنها شهر یکصد هزار نفری آنها شهر مرکز استان هستند.

کلان شهرهای میلیونی ایران

در تعریف بین‌المللی کلانشهر که توسط  سازمان ملل متحد آورده شده کلان‌شهر یا مادر شهر به شهرهایی گفته می‌شود که بیش از ۸ میلیون نفر جمعیت داشته باشند. از این رو از دیدگاه تعریف بین‌المللی در ایران تنها شهر  تهران به عنوان کلان‌شهر شناخته می‌شود. درعین حال همانطور که تعریف مفهوم شهر در کشورهای مختلف متفاوت می‌باشد، تقسیم‌بندی انواع شهرها نیز برحسب سطح فعالیت‌ها، میزان جمعیت پذیری و حوزه نفوذ شهر در کشورهای گوناگون با یکدیگر یکسان نیست. اما در ادبیات رایج کشور ایران اصطلاح کلان‌شهر معادل مادرشهر (متروپلیس) است و به شهرهایی اطلاق می‌شود که حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته و واجد مرکزیتی اقتصادی - سیاسی که در مقیاس ناحیه‌ای یا ملی از موقعیتی مرکزی برخوردار باشد. تعریف کلانشهر در سال ۱۳۸۷ وزارت مسکن و شهرسازی وقت  اصلاح شد و طبق آن شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلان‌شهر محسوب می‌شوند. به دلیل نداشتن تعریف حقوقی واحد از کلان‌شهر در ایران فقط شهرهای بالای یک میلیون نفر می‌توانند از مزایای قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری شهرهای زیر یک میلیون نفر می‌توانند به صورت قانونی و رسمی کلان‌شهر شوند اما نمی‌توانند از قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند.

 در حال حاضر و بر اساس سرشماری رسمی سال 1395 به ترتیب شهرهای                            1- تهران (8693706  نفر )  2- مشهد ( 3001184 نفر)  3- اصفهان ( 1961260 نفر )                  4- کرج( 1592492 نفر ) 5-  شیراز ( 1565572 نفر ) 6- تبریز (1558693 نفر ) 7- قم (1201158 ) و 8-  اهواز (1184788 نفر ) که بالای یک میلیون نفر جمعیت دارند به صورت رسمی کلان‌شهر محسوب می‌شوند.

اما شهرهای  9- کرمانشاه (946651 نفر ) 10- ارومیه (736224 نفر ) 11- رشت (679995 نفر ) 12- زاهدان (587730 نفر ) 13- همدان ( 554406 نفر ) 14- کرمان (537718 نفر ) 15- یزد (529673 نفر ) 16- اردبیل (529374 نفر ) 17- بندرعباس (526648 نفر ) و 18- اراک (520944 نفر ) در رتبه های بعدی قرار داشته و البته کلان شهر نوع دوم کشورمان محسوب می شوند که بین پانصدهزار تا یک میلیون نفر جمعیت دارند.

تهیه کننده: محمد تاجیک –کارشناس ارشد جغرافیا و دبیر جغرافیای شهرستان فیروزه استان خراسان رضوی

نمودار شهرهای بالای 250 هزار نفر جمعیت در سال 1395

نمودار شهرهای بالای 250 هزار نفر جمعیت در سال 1395

شهرهای بالای یکصد هزار نفر در ایران سرشماری 1395

شهرهای بالای یکصد هزار نفر در ایران سرشماری 1395                                                         1  تهران  8,693,706
2  مشهد  3,001,184
3  اصفهان  1,961,260
4  کرج  1,592,492
5  شیراز  1,565,572
6  تبریز  1,558,693
7  قم  1,201,158
8  اهواز  1,184,788
9  کرمانشاه  946,651
10  ارومیه  736,224
11  رشت  679,995
12  زاهدان  587,730
13  همدان  554,406
14  کرمان  537,718
15  یزد  529,673
16  اردبیل  529,374
17  بندرعباس  526,648
18  اراک  520,944
19  اسلامشهر  448,129
20  زنجان  430,871
21  سنندج  412,767
22  قزوین  402,748
23  خرم آباد  373,416
24  گرگان  350,676
25  ساری  309,820
26  شهریار  309,607
27  قدس  309,605
28  کاشان  304,487
29  ملارد  281,027
30  دزفول  264,709
31  نیشابور  264,375
32  بابل  250,217
33  خمینی شهر  247,128
34  سبزوار  243,700
35  گلستان  239,556
36  آمل  237,528
37  پاکدشت  236,319
38  نجف آباد  235,281
39  بروجرد  234,997
40  آبادان  231,476
41  قرچک  231,075
42  بجنورد  228,931
43  ورامین  225,628
44  بوشهر  223,504
45  ساوه  220,762
46  قائم شهر  204,953
47  بیرجند  203,636
48  نسیم شهر  200,393
49  سیرجان  199,704
50  خوی  198,845
51  ایلام  194,030
52  بوکان  193,501
53  شهرکرد  190,441
54  سمنان  185,129
55  فردیس  181,174
56  مراغه  175,255
57  شاهین شهر  173,329
58  ملایر  170,237
59  مهاباد  168,393
60  سقز  165,258
61  بندر ماهشهر  162,797
62  رفسنجان  161,909
63  گنبد کاووس  151,910
64  شاهرود  150,129
65  مرودشت  148,858
66  کمال شهر  141,669
67  جهرم  141,634
68  تربت حیدریه  140,019
69  مریوان  136,654
70  اندیمشک  135,116
71  شهرضا  134,952
72  زابل  134,950
73  یاسوج  134,532
74  میاندوآب  134,425
75  خرمشهر  133,097
76  مرند  130,825
77  جیرفت  130,429
78  بم  127,396
79  بهبهان  122,604
80  دورود  121,638
81  نظر آباد  119,512
82  محمد شهر  119,418
83  ایذه  119,399
84  بندر انزلی  118,564
85  اندیشه  116,062
86  ایرانشهر  113,750
87  فسا  110,825
88  برازجان  110,567
89  بانه  110,218
90  چابهار  106,739
91  رباط کریم  105,393
92  کاشمر  102,282
93  شوشتر  101,878
94  قوچان  101,604
95  لاهیجان  101,073
96  اهر  100,641
97  مسجد سلیمان100,497
98  تربت جام  100,449
استخراج از مرکز آمار ایران / محمد تاجیک

جدول جمعیت شهرهای استان خراسان رضوی در سرشماری سال 1395

جدول جمعیت شهرهای استان خراسان رضوی در سرشماری سال 1395

سی شهر پرجمعیت استان خراسان رضوی در سال 1395

نمودار سی شهر پرجمعیت استان خراسان رضوی در سال 1395

سی شهرستان پرجمعیت کشور در 1395

نمودار سی شهرستان پرجمعیت کشور بر اساس سرشماری سال 1395

نمایی زیبا از روستای زیگ سرولایت

نمایی زیبا از روستای زیگ در 23 کیلومتری جنوب غربی شهر چکنه در بخش سرولایت نیشابور . این روستا در سال 1395 حدود 150 نفر جمعیت داشته است.

 

چهار روستای جداشده از فیروزه در سال 1395 چقدر جمعیت داشته اند؟

چهار روستای جداشده از فیروزه در سال 1395 چقدر جمعیت داشته اند؟
با ارتقای بخش خوشاب در سال 1389 که همراه با تخلفات گسترده و الحاق و انتزاع های مخفیانه در معاونت سیاسی استانداری وقت خراسان رضوی صورت گرفت ، دو روستای فرخار و چزگ از بخش طاغنکوه شهرستان فیروزه ، انتزاع و به بخش مرکزی شهرستان جدید التاسیس خوشاب الحاق شد و همچنین دو روستای جمبرجوق و رباطی شاهزاده هم از بخش طاغنکوه انتزاع و به بخش مشکان شهرستان خوشاب الحاق شدند.البته مسولان متخلف در استانداری خراسان رضوی در زمان تهیه گزارش توجیهی ایجاد شهرستان خوشاب ، علاوه بر این چهار روستا ، روستای افچنگ از بخش مرکزی سبزوار را هم جدا و به بخش مرکزی شهرستان خوشاب پیوند دادند، که البته به خاطر کاهش ریسک لو رفتن تخلف بزرگ مسولان تقسیمات کشوری وقت در استانداری ، ?افچنگ را هم در طرح توجیهی ارسالی جزو بخش طاغنکوه قلمداد کردند و زمانی که طرح در دولت وقت (دولت فخیمه احمدی نژاد!!!!!)بدون هیچ گونه هماهنگی با مردم این روستاها و مسولان محلی به تصویب رسید و سبب خوشحالی مردم خوشاب و سبزوار گردید، کسی در باره عواقب طرح سوالی نکرد و علیرغم پیگیری های فراوان ، هنوز هم این روستاها به شهرستان های اصلی خود برنگشته اند. البته مردم چهار روستا و مسولان محلی از سال 1389 که شهرستان خوشاب تاسیس شده ، قسمت کوچکی از مصوبه دولت را روی کاغذ نگه داشته و در عمل تا کنون اجرا نکرده اند و حکم دهیاران و اعضای شوراهای اسلامی و امور اداری مختلف مثل آموزش و پرورش و برق و بهداشت و ... پس از 7 سال از ارتقای خوشاب هنوز توسط ادارات شهرستان فیروزه و بخشداری طاغنکوه انجام می گردد.
این روستاها بر اساس سرشماری سال 1395 جزو شهرستان خوشاب محسوب شده اند و جمعیت آنها به شرح ذیل است:فرخار (913 نفر ) ، چزگ (553 نفر ) ،رباطی شاهزاده (371 نفر ) و جمبر جوق (747 نفر ) که جمع آنها بالغ بر 2584 نفر می باشد.
در حالی که جمعیت شهرستان فیروزه در سرشماری سال فوق 37539 نفر اعلام شده که این چهار روستا در سر جمع آمار شهرستان خوشاب منظور شده است.جمعیت شهرستان خوشاب نیز در این سال و با جمعیت چهار روستای فوق 37181 نفر اعلام شده است. که البته در واقع باید جمعیت شهرستان فیروزه با این چهارروستا که همچنان در حوزه اجرایی شهرستان فیروزه قرار دارند برابر 40123 نفر اعلام می شد و جمعیت شهرستان خوشاب با کسر این چهار روستا برابر 34597 نفر اعلام می شد.

نتایج کامل سرشماری 1395در حوزه شهرستان نیشابور اعلام شد.

نتایج کامل سرشماری 1395در حوزه شهرستان نیشابور اعلام شد.

بنا بر اعلام مرکز آمار ایران ، شهرستان نیشابور در سال1395 جمعیتی بالغ بر 451,780 شامل 142,545 خانوار و   227133 نفر مرد و 224,647 زن بوده است.

شهر نیشابور 264,375 نفر جمعیت داشته و شهر بار 3,765 نفر ، شهر عشق آباد 1,993 و شهر چکنه 1,381 نفر ، شهر قدمگاه 3,010 نفر ، شهر دررود 5,717 وشهر خرو 13,535 جمعیت داشته اند.

جمعیت بخش های تابعه نیز به شرح زیر است. جمعیت بخش ها شامل جمعیت کل شهرها و روستاهای تابعه بخش است.بخش زبرخان 56,635 نفر ، بخش سرولایت 14,664 نفر ، بخش میان جلگه 39,288 نفر و بخش مرکزی که شهر نیشابور نیز در آن قرار دارد 341,182 نفر جمعیت داشته اند.

جمعیت کل شهرستان فیروزه نیز 37,539 نفر اعلام شده است. شهر فیروزه 5,884 نفر و شهر همت آباد مرکز بخش طاغنکوه 1,274 نفر جمعیت داشته اند. جمعیت کل بخش مرکزی شهرستان فیروزه 20,787 نفر و جمعیت کل بخش طاغنکوه 16,752 نفر اعلام شده است.

در میان شهر های استان نیز شهر مشهد با 3,001,184 نفر جمعیت پر جمعیت ترین شهر استان و دومین شهر پرجمعیت کشور پس از تهران است. نیشابور با 264375 نفر جمعیت دومین شهر پرجمعیت استان و سبزوار با 243,700 نفر سومین. شهر پرجمعیت استان بوده است. تربت حیدریه با 140019 نفر چهارمین شهر و سپس کاشمر با 102 هزار نفر ،قوچان 101 هزار نفر و تربت جام با 100 هزار نفر قرار گرفته اند. 

ضمنا جمعیت چهار روستای رباطی شاهزاده ،فرخار،چزگ و جمبرجوق بخش طاغنکوه شهرستان فیروزه بر روی شهرستان خوشاب منظور شده است.

نگاهی کوتاه به جغرافیای روستای فهنه بخش سرولایت نیشابور

نگاهی کوتاه به جغرافیای روستای فهنه بخش سرولایت نیشابور

روستای فهنه که در لهجه محلی پانا گفته می شود روستایی کوهستانی است که  در استان خراسان رضوی ، شهرستان نیشابور، بخش سرولایت ، دهستان سرولایت قرار دارد. 

این روستا در ارتفاع 1960 متری از سطح دریای آزاد و در 36درجه و 54 دقیقه و 14 ثانیه عرض شمالی (فاصله از خط استوا) و در 58 درجه و 25 دقیقه و 2 ثانیه طول شرقی (فاصله از نصف النهار مبدأ) واقع گشته است .روستای فهنه در دامنه های جنوبی رشته کوه آلاداغ قرار گرفته است. رشته کوه آلاداغ  به طول حدود 170 کیلومتر از جاده قوچان به نیشابور و چکنه آغاز می شود و به سمت غرب تا کوههای کورخود مانه و سملقان در خراسان شمالی ادامه دارد.خط الراس این کوهها در محدود روستای فهنه مرز طبیعی بین شهرستان های نیشابور و قوچان است.

 روستای فهنه در شمال غربی شهرستان نیشابور در فاصله حدود 110کیلومتری شهر نیشابور قرار دارد . این روستا یکی از روستاهای مرزی شهرستان نیشابور و در نزدیکی مرز شهرستان قوچان می باشد .این روستا تا مرز خراسان شمالی و مرز شهرستان فاروج این استان حدود 15 کیلومتر فاصله دارد. روستاهای اطراف این آبادی در شمال توکل باغ و گل مخاران، در شرق بُرسلان ، بش آغاج ، گل میم (همگی از روستاهای شهرستان قوچان) در جنوب چکنه علیا در جنوب غربی روستای عشق آباد و غرب روستای سوله (از روستاهای بخش سرولایت شهرستان نیشابور) قرار دارند .

تصویر ماهواره ای  روستای فهنه / بخش سرولایت نیشابور / عکس مربوط به امرداد 1395

آب و هوای آن در زمستان سرد و مرطوب در تابستان گرم و نیمه خشک می باشد . این روستا در انتهای دره ای مابین کوهها پناه گرفته است . گویا نام اولیه آن "پانا" به دلیل همین موقعیت پناهگاه آن انتخاب شده است . کوه "قارابلند" در شرق ، کوه "شگست" در غرب و کوه "داغ" در شمال آن قرار دارد .

زمین های کشاورزی قابل کشت در اطراف آن واقع است . به دلیل قرار گرفتن این زمینها در دامنه کوهها و یا زمینهای هموار در بالای کوهها دسترسی به آنها بسیار سخت بوده و تنها از وسیله نقلیه "تراکتور" می توان استفاده نمود . هرچند که امکان کاشت 50 % این زمینها با تراکتور نیز قابل انجام نیست و حتی امروزه نیز برای کشت در مابقی زمینها از روشهای سنتی استفاده می شود. 95% کشاورزی در این روستا از نوع دیم بوده و نخود و گندم و جو و یونجه عمده محصولات آن می باشد .

دامنه کوههای اطراف این روستا از لحاظ پوشش گیاهی دارای اهمیت بسیار فراوان است و در رونق دامداری و تامین علوفه گله های گوسفند این روستا و روستا های اطراف نقش بسزایی دارد.از مهمترین گونه ای گیاهی آن می توان به بزگورک ، آویشن ، چای کوهی و دیگر گیاهان دارویی اشاره کرد که در فصول بهار و تابستان توسط اهالی برداشت و استفاده می گردد.

آهو ،گرگ ،کبک و گراز و روباه از جمله حیوانات وحشی در اطراف این روستا می باشد .

 منابع آب در این روستا از قنات و چشمه های موجود در کوهها و مراتع اطراف تامین می شود . در گذشته های نه چندان دور در این روستا سه قنات موجود بوده که هم اکنون فقط یک فقره در حال بهره برداری می باشد و بقیه آنها به دلیل خشکسالیهای پی در پی و پائین رفتن سطح آب زیرزمینی و همچنین حفر چاههای آب در امتداد شمال روستا ، خشک شده اند .

قنات مرکزی روستا برای تامین آب آشامیدنی و همچنین آبیاری معدود باغات زردآلو ، سنجد ، گردو و یونجه استفاده می شود . چشمه کوچک دیگری به نام "بالاجی"(جوب بالا) در روستا وجود داشته و برای آبیاری تعداد محدودی از باغات استفاده می شود . در ورودی روستا چشمه کوچک دیگری به نام "النگ" وجود دارد که متاسفانه بسیار کم آب و در حال خشک شدن می باشد که علاوه بر تامین آب برای دامهای روستا ، باغات و زمینهای کشاورزی تعدادی از زمینهای کشاورزی جنوب روستا را برعهده داشت قنات پر آب دیگری به نام "کلاته" در حدود 3 کیلومتری جنوب روستا وجود داشت که علی رغم تلاش مالکان و اهالی در بازیابی آن جز در اوایل فصل بهار کاملا خشک است . از چشمه های مهم دیگر در بیابانهای فهنه می توان به "گندوو"(گندآب به دلیل وجود ترکیبات گوگردی و بوی آن چنین نامی بر آن نهاده شده است)  ، "موسی کر" نام برد که عمده استفاده از این چشمه ها در تامین آب دام و طیور در فصول بهار ، تابستان و ماههای اولیه پائیز می باشد .

  شغل اصلی روستائیان کشاورزی دیم و دامداری می باشد . محصولات کشاورزی این روستا بیشتر گندم ،جو و نخود می باشد .  زبان اصلی مردم این روستا ترکی می باشد . در سرشماری سال 1385 تعداد خانوار در این روستا 159 و تعداد سکنه آن576 نفر گزارش شده است . آمار برگرفته از اطلاعات خانه بهداشت روستا به شرح زیر می باشد .

سال سرشماری	تعداد خانوار	جمعیت
1335	-	788
1345	181	872
1355	182	824
1365	178	806
1375	148	624
1385	159	576
1390	173	553
1395	-	-

جدول (1) – آمار جمعیت روستای فهنه در سرشمارهای رسمی کشور /منبع مرکز آمار ایران

از نظر آموزشی غیر رسمی (مکتب خانه ای) و رسمی(دبستان) قدمت دیرینه ای دارد . دبستان در این روستا جزو اولین دبستانهای تاسیس شده در بخش سرولایت می باشد. مرحوم حاج علی باقری مشهور به مدیر سهم به سزایی در تاسیس و اداره دبستان روستا داشته اند . از زمان تاسیس دبستان معلمان بومی بسیاری به رشد علمی و فرهنگی کودکان و نوجوانان روستا خدمت نموده اند . اکنون مجتمع آموزشی و پرورشی شامل یک باب دبستان ابتدایی و یک باب دبیرستان متوسطه اول در این روستا دایر می باشد .

 مردم این روستا شیعه دوازده امامی می باشند و یک مسجد و یک حسینیه در روستا وجود دارد . روستا دارای شورای اسلامی سه نفره  و همچنین دهیاری می باشد .

خدمات بهداشتی و درمانی از طریق خانه بهداشت روستا به روستائیان ارائه می گردد . حمام خزینه ای در سال 1340در این روستا ساخته شده و در سال  1355 به دلیل غیر بهداشتی بودن این نوع حمام ، حمام عمومی دوش دار تاسیس شد .

 در سال 1376 به این روستا برقرسانی ، سال 1377 تلفن از طریق دفتر مخابرات ، سال 1387آبرسانی و در سال 1388 تلفن در منازل ارائه شده است . علی رغم وجود بستر فیبر نوری بین مرکز مخابرات روستا و مرکز مخابرات بخش سرولایت هنوز هیچکدام از اپراتورهای تلفنهای همراه در این روستا فعال نبوده و از لحاظ دسترسی به خطوط تلفنهای همراه ، این روستا در نقطه کور آنتن دهی قرار گرفته است . 

 راه ارتباطی شوسه بین این روستا به مرکز بخش سرولایت از طریق روستای چکنه علیا می باشد . که این مسیر در سال 1389 تا چکنه علیا آسفالت شده و مابقی آن خاکی می باشد . دیگر راه ارتباطی با روستای سوله می باشد که آن هم خاکی است  .

نمایی از روستای فهنه

اختلاف افق و تفاوت مدت زمان روزه داری در ایران

ماه مبارک رمضان در سال 1396 از 6 خرداد ماه آغاز و تا 4 تیرماه طول می کشد. در این ماه افراد از اذان صبح تا اذان مغرب در حدود 1000 دقیقه روزه می گیرند. اگرمدت کل زمان شبانه روز را 24ساعت یا 1440دقیقه بدانیم ، در این میان، مدت روزه‏داری افراد در حدود 1000دقیقه است که بیش از 3/2 مدت شبانه روز(بیش از 960دقیقه)است.با توجه به اینکه طول ساعات روزه داری در این ماه زیاد تفاوت ندارد و از روز اول ماه تا آخر ماه در نواحی مختلف کشور بین 17 تا 34 دقیقه تفاوت دارد و همچنین اول تیر به عنوان روزانقلاب  تابستانی و طولانی ترین روز سال است ، در این تحقیق کوچک طول روزه داری برای روز اول تیرماه سنجیده شده است.

مردم مسلمان  ایران در اقصی نقاط کشوربا توجه به موقعیت جغرافیایی و افق محل و شرایط فصلی طلوع و غروب خورشید و طول روز ، مدت زمان روزه داری متفاوتی دارند، بطوری که افراد مناطق جنوبی کشور مدت زمان کمتر وافراد مناطق شمالی کشور، مدت زمان بیشتری روزه می گیرند وحداقل زمان روزه داری برای روز اول تیر دربین مراکز استان از شهر  بندرعباس به مدت 940دقیقه و حداکثر در اردبیل با 1026دقیقه باشد. اختلاف زمان بین مرکز استانهای فوق 86 دقیقه است یعنی مردمان شهر تبریز 86 دقیقه بیشتر از مردمان شهر بندر عباس روزه می گیرند.

همچنین قابل ذکر است که مردمان شهر چابهار با 929دقیقه کمترین ساعات روزه داری در بین مراکز شهرستان های کشور را دارا هستند و اهالی شهر پارس آباد مغان در استان اردبیل با 1040 دقیقه بیشترین ساعات روزه داری را در بیم شهر های مرکز شهرستان ، به خود اختصاص داده اند. در روز اول تیر زمان روزه داری اهالی پارس آباد  حدود 111 دقیقه بیشتر از اهالی چاه بهار است.

و در میان روستاهای کشور، اهالی روستای پسابندر در دهستان« سندمیرثویان» بخش دشتیاری شهرستان چابهار با 927 دقیقه کمترین ساعت روزه داری را دارند و مردم روستای قوش در دهستان «چایبارسار شمالی»  بخش بازرگان شهرستان ماکو در آذربایجان غربی با حدود 1042 دقیقه بیشترین میزان روزه داری خواهند داشت. در روز اول تیر زمان روزه داری اهالی روستای قوش حدود 115 دقیقه بیشتر از اهالی پسابندر است. طول اختلاف زمان روزه داری در سطح کشور در این روز به حدود یک ساعت و 55 دقیقه می رسد.

تهرانی ها با 1002 دقیقه روزه داری در اول تیر، مانند بقیه روزهای ماه رمضان امسال بیش از 3/2 روز را روزه دار خواهند بود.

طول روزه داری	نام سکونتگاه / شهر  و روستا	ردیف
15:27:39	پسابندر چابهار	1
15:28:20	بندرگواتر چابهار	2
15:29:04	چابهار	3
15:31:14	جاسک	4
15:32:18	ابوموسی	5
15:40:05	کوهک سراوان	6
15:40:24	بندر عباس	7
15:51:54	بوشهر	8
15:55:14	زاهدان	9
15:56:01	شیراز	10
16:00:34	کرمان	11
16:03:14	یاسوج	12
16:07:57	اهواز	13
16:12:05	یزد	14
16:15:17	شهر کرد	15
16:17:48	اصفهان	16
16:19:28	بیرجند	17
16:24:14	خرم آباد	18
16:25:25	ایلام	19
16:29:01	اراک	20
16:30:46	کرمانشاه	21
16:33:29	قم	22
16:34:45	همدان	23
16:39:18	سنندج	24
16:41:23	سمنان	25
16:42:24	تهران	26
16:43:34	کرج	27
16:47:34	قزوین	28
16:47:44	مشهد	29
16:50:06	ساری	30
16:51:09	زنجان	31
16:52:41	گرگان	32
16:56:44	رشت	33
16:58:42	بجنورد	34
16:59:15	ارومیه	35
17:04:30	تبریز	36
17:06:05	اردبیل	37
17:17:48	شهر بازرگان شهرستان ماکو	38
17:20:40	شهر پارس آباد مغان اردبیل	39
17:21:51	روستای قوش شهرستان ماکو	40

تهیه کننده :محمد تاجیک – کارشناس ارشد جغرافیا و دبیر جغرافیای شهرستان فیروزه خراسان رضوی

روستای زرنده دهستان بینالود بخش مرکزی نیشابور

نگاهی کوتاه به جغرافیای روستای زرنده دهستان بینالود بخش مرکزی نیشابور

موقعیت جغرافیایی

روستای زرنده در استان خراسان رضوی ، شهرستان نیشابور ، بخش مرکزی و در دهستان بینالود  این شهرستان واقع است. فاصله آن ازشهر نیشابور  45 کیلومتر و  از شهر فیروزه ، مرکز شهرستان فیروزه ، حدود20 کیلومتر و از روستای کلاته محمد جان ، مرکز دهستان بینالود حدود 10 کیلومتر می باشد. زرنده جنوبی ترین روستای دهستان بینالود می باشد. جاده نیشابور – فیروزه –چکنه – قوچان از حاشیه شرقی روستا عبور می کند و این جاده راه ارتباطی زرنده با سایر نقاط است.

روستای زرنده در در عرض جغرافیایی 36 درجه و 28 دقیقه و 16 ثانیه شمالی (فاصله از خط استوا )و در طول جغرافیایی 58 درجه و 30 دقیقه و 2 ثانیه شرقی (فاصله از نصف النهار مبدا) و در ارتفاع متوسط 1400 متری  از سطح دریای آزاد واقع شده است.بلندترین قسمت روستا در 1420 متری از سطح دریاو پایین ترین قسمت آن در 1390 متری از سطح دریا می باشد.

روستا در حاشیه غربی رود خانه فصلی ماروس قرار گرفته که این امر در تصویر ماهواره ای به خوبی دیده می شود.شیب عمومی روستا نیز در همه جای روستا به سمت رود ماروس در شرق روستا می باشد.

روستای زرنده اولین روستای نیشابور از سمت فیروزه است و اولین روستای منطقه دهستان بینالود می باشد. این منطقه در بین مردم منطقه به جلگه ماروس معروف است و زرنده اولین روستای جلگه ماروس شناخته می شود.

تصویر ماهواره ای از روستای زرنده

تاریخچه و وجه تسمیه

قدمت این روستا به حدود 150 سال پیش بر می گردد که در اطراف آن هم در زمان های گذشته روستا هایی وجود داشته است و به دلیل این که در آن روستا ها کسی از آن زمان باقی نمانده است و یا جمعیت کمی داشته و یا به صورت طایفه ای بوده است ، آن روستا ها از بین رفته اند و تنها آثار و مدارکی که از آن ها به جای مانده خانه هایی متروکه ای می باشد که مردم قدیمی روستا نام آن روستا را می دانند و از آن روستا ها سخن به زبان می آورند و نام آن روستا های قدیمی و متروکه روستای قره قوچی در قسمت غرب روستای ما بر روی کوه های آنجا و روستای ریزآباد(رضا آباد) در قسمت شمال روستا می باشد .  و نام روستای زرنده در گذشته( زرین ده) بوده است .

در روستا خانه ها به صورت بافتی از نوع قدیمی و جنس گل و سنگ است که سقف آن ها از چوب می باشد . و البته بعضی از خانه ها هم آجری و نوعی از خانه ها امروزی است روستای ما سکونتگاهی از نوع متمرکز می باشد . حداکثر طول روستا حدود 570 متر و حداکثر عرض آن حدود 260 متر است که نشانگر شکل طولی آن می باشد.البته به دلیل قرار گیری در دامنه کوه کم ارتفاع که در غرب  روستا قرار دارد از دور به شکل پلکانی نیز دیده می شود.ارتفاع این کوه حدود 1475 متر می باشد.

زرنده در فرهنگ جغرافیایی ایران

زرنده( زَ رَ دَ )(اِخ ) دهی از دهستان ماروسک است که در بخش سرولایت شهرستان نیشابور واقع است و 158 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9(

البته در نیشابور روستای دیگر نیز به نام زرنده وجود دارد که در دهستان مازول بخش مرکزی نیشابور قرار دارد و امروز تقریبا به شهر نیشابور متصل شده است . این روستا حد فاصل سه راه عیدیانی (میدان ابوسعید ابولخیر ) شهر نیشابور تا پل هوایی دولت آباد و بین روستاهای ده حلاج و فیض آباد واقع شده است.

تقسیمات کشوری

روستای زرنده از ابتدای اجرای قوانین مربوط به تقسیمات کشوری یعنی از سال 1285 شمسی و همزمان با انقلاب مشروطه در بلوک بار معدن ولایت نیشابور قرار می گیرد. در سال 1320 و با تاسیس شهرستان نیشابور و اجرای نظام نوین تقسیمات کشوری و تاسیس بخش سرولایت ، روستای زرنده در دهستان ماروسک بخش سرولایت قرار می گیرد.زرنده تا سال 1366 که تغییرات عمده ای در تقسیمات کشوری منطقه به وجود آمد در دهستان ماروسک بود . در این سال با تغییر در مرزهای دهستان های بخش سرولایت ، دهستان جدیدی به نام بینالود به مرکزیت روستای کلاته محمد جان به وجود آمد و زرنده نیز در این دهستان قرار گرفت. روستاهای پایین تر از زرنده که بین زرنده تا سه راهی بار قرار داشتند نیز از بخش سرولایت جدا شده و به بخش تحت جلگه نیشابور پیوستند. به طوری حدود 15 سال زرنده از سمت نیشابور اولین روستای بخش سرولایت محسوب می شد و لقب دروازه سرولایت را داشت.

در سال 1381 دهستان بینالود به دو قسمت تقسیم شد و منطقه بزرگ و شرقی آن (که محدوده جلگه ماروس بود. ) با نام دهستان بینالود از بخش سرولایت جدا شده و به بخش تحت جلگه  نیشابور پیوست و منطقه غربی دهستان بینالود نیز با نام دهستان برزنون در بخش سرولایت باقی ماند. با این تغییر زرنده نیز به بخش تحت جلگه نیشابور پیوست. اما در آخرین تغییرات تقسیمات کشوری که در سال 1386 صورت گرفت ، با ارتقای بخش تحت جلگه نیشابور به شهرستان ، دهستان بینالود نیز از این منطقه جدا و به بخش مرکزی شهرستان نیشابور الحاق شد، از سال 1386 تا کنون ، روستای زرنده به عنوان یکی از روستاهای دهستان بینالود جزئی از بخش مرکزی نیشابور محسوب می شود.

نمایی از کال ماروس در کنار روستای زرنده

جمعیت

روستای زرنده جمعیتی حدود 50 خانوار دارد و همچنین دارای شورا ، دهیار ، و مسجد و مدرسه ابتدایی و خانه بهداشت می باشد . جدول تغییرات جمعیتی این روستا در سرشماری های رسمی کشور از سال 1335 تا 1390 در جدول زیر دیده می شود.

 

سال سرشماری	تعداد خانوار	جمعیت (نفر)
1335	-	148
1345	61	254
1355	52	286
1365	70	332
1375	81	364
1385	66	229
1390	49	155

این روستا در کنار کوه قرار گرفته است و خانه های آن بر روی کوه بنا شده است و همچنین رودخانه فصلی ماروس از حاشیه شرقی روستا می گذرد که از کوه های بینالود و منطقه بقیع سرچشمه می گیرد . و اغلب با بارش هایی که در فصل بهار رخ می دهد آب دراین رودخانه جاری می شود .

این روستا به خاطر این که یک روستای کوهستانی محسوب می شود از آب و هوای مناسب و مراتع خوبی  برخوردار است وشغل اغلب مردم این روستا دامداری و دامپروری می باشد و تعداد کمی از اهالی روستا هم کشاورزی می کنند .این روستا از مراتع و علفزارهای کوهستانی بسیار خوبی برخوردار است . این علفزار ها از اوایل خرداد سرسبز هستند و تا پایان فصل پاییز وجود دارند این عوامل موجب شده است که روستاییان از علفزار ها برای دام های خود استفاده کنند و بدون استفاده از خوراک های صنعتی دام و هزینه های اضافی دام های خود را پرورش می دهند . حتی بعضی از مردم روستا در فصل بهار علوفه را جمع آوری و ذخیره و انبار می کنند و در فصل زمستان به دام های خود می دهند .

نمایی از روستای زرنده

البته از محصولاتی که نیز خود کشت می کنند ، برای استفاده دام های خود و هم برای درآمد زایی استفاده می کنند که این محصولات عبارتند از :

جو ، گندم ، هندوانه ، زعفران ، انواع درخت های میوه ، و ... می باشد .

این روستا دارای یک چشمه آب شیرین است که از بیرون از روستا قرار دارد و مردم از آن برای آشامیدن و کشاورزی استفاده می کنند . و همچنین دارای یک قنات می باشد که از آن فقط برای کشاورزی استفاده می کنند که این قنات در کوه های روبه رو روستا قرار دارد . البته مردم روستا هم در بعضی از سال ها که میزان بارندگی خوب باشد کشت دیم هم انجام می دهند .

مردم روستای ما در فصل تابستان بیشتر اوقات خود را در بیابان های روستا سپری می کنند و مشغول به فعالیت هستند و زنان و فرزندان آنها نیز به کمکشان می روند . و مردم روستا نیز به کمک همدیگر می روند تا کار هایشان زودتر به اتمام برسد . جمعیت روستای اگر چه زیاد نیست اما مردم با هم بسیار مهربان و صمیمی هستند و در بسیاری از کار ها با هم همبستگی دارند و اکثر مردم روستا نسبت خانوادگی با هم دارند و این همبستگی موجب شده است که بتوانند با کمک یکدیگر پس از مدت ها یک مسجد جدید در سال 1392 تاسیس کنند  که مسجد برکت امام حسین ( ع ) نامیده شده است . مردم روستا علاقه زیادی به ائمه اطهار دارند و هرساله در ماه محرم عزاداری می کنند و گرد هم می آیند و ماه رمضان را هم مانند ماه محرم در مسجد حضور پیدا می کنند و تعدادی از مردم روستا نیز افطاری می دهند .عشق و علاقه به اسلام و انقلاب اسلامی و دفاع از آرمان های آن سبب  شد تا روستای زرنده در طول 8 سال دوران دفاع مقدس ، سی شهید به انقلاب اسلامی و کشورمان تقدیم نماید .

زندگی در روستا با همه سختی ها و مشکلاتی که دارد بسیار زیبا می باشد . در روستا اگر چه امکانات زیادی وجود ندارد ولی بعضی از مردم همین زندگی روستایی را به زندگی شهری ترجیح می دهند و در روستا مانده اند و به زندگی خود ادامه می دهند. البته تعداد زیادی از اهالی در سالهای گذشته  به شهر های نیشابور و مشهد ماجرت کرده اند.در سال 1375 جمعیت روستا به بیش از 80 خانوار و 360 نفر می رسید اما اکنون به کمتر از 50 خانوار و 450 نفر رسیده است که نشانگر سرعت بالای مهاجرت از روستا به شهرها و سایر روستاهاست که بیشتر برای اشتغال و کسب درآمد صورت گرفته است.

  از آنجا که روستای زرنده  از نطر اداری تابع بخش مرکزی  شهرستان نیشابور می باشد،  مردم و شورای روستا و دهیاری کار های اداری خود را آنجا انجام می دهند و بیشترین ارتباط را با شهر نیشابور دارند. اگر چه برای ارتباط با نیشابور باید از داخل شهرستان فیروزه و شهر فیروزه مرکز این شهرستان عبور کنند.

در 3 کیلومتری غرب روستای زرنده قله زیبایی به نام سی سر به ارتفاع 1755 متر وجود دارد . این کوه که از کوه های اطراف بلندتر است و ارتفاع و شکل نوک تیزآن به گونه ی است که می توان از شهر فیروزه و شهر نیشابور را هم دید . این کوه از قسمت های مختلفی تشکیل شده است و صخره های آن بسیار جذاب و زیباست .

 در فاصله 1700 متری جنوب روستای زرنده نیز دریاچه های سه گانه سی سر واقع شده است که پس از دریاچه بزنگان سرخس دومین آبگیر طبیعی استان خراسان رضوی است که اب ان از طریق چشمه های زیر زمینی و آب های سطحی ناشی از باران های بهاری تامین می گردد.

در خصوص کوه سی سر و دریاچه های سی سر ،افسانه های زیادی بین مردم منطقه وجود دارد.

نمایی از دریاچه سی سر / بهار 1396

و جالب توجه تر از این ها این موضوع می باشد که اگر در نزدیکی صخره های کنار دریاچه خوردگی های صخره دیده شود سنگ کوچکی را داخل آن بیندازی صدای آب را می شنوی پس از این موضع می فهمیم که در زیر صخره ها نیز آب جریان دارد . این کوه دارای غار زیبایی است که دهانه آن کوچک و تنگ می باشد . که اگر بخواهد انسان وارد آن شود 2 یا 3 متر ورودی آن را سینه خیر باید برود . و بعد از آن می تواند بایستد و از غار دیدن کند . انسان می تواند جذابییت خاصی را در آنجا احساس کند اما در کنار کوه ، صخره ، غار زیبا و دیدنی که کنار کوه و با فاصله تقریبا نزدیکی واقع شده است اشاره کرد . این دریاچه ها آب بسیار شوری دارند که هالی روستا از آن برای پسته کاری استفاده می کنند و علت شور بودن آب آن این است که در اطراف آن تپه های نمکی وجود دارد و بعضی از حیوانات و پرندگان نیز آز آن برای نوشیدن استفاده می کنند .

دور تا دور این دریاچه ها نی زار های بزرگی می باشد که شکل زیبایی را به وجود آورده است و حتی بعضی از حیوانات هم از آن استفاده می کنند . و البته مردم روستا و روستا های مجاور و حتی از شهر های مختلف هم برای تفریح و سرگرمی ، جمع آوری گیاهان دارویی و درمانی معمولا در ماه های اردیبهشت و خرداد هر ساله از این مکان زیبا و جذاب دیدن می کنند . روستای زرنده جایگاه خوبی برای گذراندن اوقات فراغت و استفاده کردن از مناظرطبیعی و بکر است.

این صخره ها بسیار شیب دارد و دارای علف های گوناگون برای دام ها و دارو های گیاهی و درمانی از جمله : آویشن ، گل پر ، کاسنی ، زیره کوهی ، زرشک و هندوانه وحشی و... وجود دارد .

از دیگر جذابیت های خاص که خیلی خیلی جالب و دیدنی می باشد می توان به زیستگاه بسیاری از جانواران ، پرندگان ، خزندگان ، و پستانداران اشاره کرد از جمله این حیوانات می توان به : انواع مار ها ، مارمولک ها ، کبوتر ها ، مرغابی ، لک لک ، بلبل ،مینوی وحشی ، کفتار ، گرگ ، روباه ، خوک ، جوجه تیغی و ... می توان اشاره کرد .

در روستای زرنده اقوام گوناگونی مانند : بلوچ ، کرد ، و فارس سالهای سال است که در کنار هم و با صمیمیت زندگی می کنند، که هر کدام از آنها با زبانها و لهجه های خاص خود با یکدیگر صحبت می کنند .

مردم روستا نسبت فامیلی و طایفه ای با هم دارند این روستا در 10 سال اخیر امکانات کمی مانند جای کافی در مسجد و کوچک بودن آن ، نداشتن معلم کافی برای روستا ، نبود پل در راه اصلی روستا ، و غیره را داشت. روستای دارای یک مدرسه می باشد که در آن 20 دانش آموز مشغول درس خواندن هستند و تعداد دانش آموزان با کاهش جمعیت روستا نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است .

مردم در  اصراف روستا های قدیمی که به آن ها اشاره شد زمین های دارند که در آن زمین ها که در کلاته ها می باشد کشاورزی می کنند و فقط در میان این ها مشکلی که وجود دارد این است که هنگام آمدن سیل مردم روستا نمی توانند از راه اصلی روستا وارد شوند و راه پشتی روستا که کمی راه آن ها را دور می کند و وقتشان را می گیرد وارد روستا می شوند و کار هایشان را انجام می دهند .

تهیه کننده : امیر حسین عاشق قره خانی ، دانش اموز پایه دهم رشته ادبیات و علوم انسانی دبیرستان آیت الله مطهری شهر همت آباد بخش طاغنکوه  شهرستان فیروزه / زیر نظر دبیر جغرافیا :محمد تاجیک

نگاهی کوتاه به جغرافیای روستای همایی

معرفی روستای همایی از توابع  دهستان بلهرات بخش میان جلگه شهرستان نیشابور

موقعیت نسبی

همایی روستایی است از توابع  دهستان بلهرات بخش میان جلگه شهرستان نیشابور در استان خراسان  رضوی  که در 37 کیلومتری جنوب شرقی مرکز شهرستان و در حاشیه راه آسفالته نیشابور به تربت حیدریه واقع شده است.

این روستا از شرق با روستای عبدل آباد  همسایه  است که حدود 1 کیلومتر از هم فاصله دارند.همجواری دو روستا سبب شده تا در منطقه نیشابور نام این دو روستا را با هم به کار ببرند و عنوان عبدل آباد همایی یا همایی عبدل آباد نامی آشنا در منطقه است تا موقعیت هر دو روستا معلوم باشد.کال همایی بین دو روستا قرار دارد و به گونه ای مرز بین دو روستا محسوب می گردد.

روستای سالاری در 5 کیلومتری شمال شرق همایی ، دیگر همسایه روستاست که د رحاشیه جاده نیشابور به کدکن و تربت حیدریه واقع شده است. جاده روستاهای حسن آباد و اسلام آباد نیز در محل این روستا از جاده اصلی منشعب می شود.

روستای شهر کهنه دیگر همسایه روستای همایی است که در چهار کیلومتری جنوب آن واقع شده و ارتباط نزدیکی با همایی دارد. به دلیل واقع شدن در بالا دست روستای همایی و کشیده شدن اراضی کشاورزی روستای شهر کهنه تا همایی ، ارتباط نزدیکی بین دو روستا وجود دارد و توسعه روستای همایی به سمت جنوب ، اکنون عملا در اراضی شهر کهنه انجام می گیرد. البته اراضی که سال های سال است به دلیل عدم وجود آب کافی و دوری از شهر کهنه مورد استفاده کشاورزان این روستا قرار نمی گیرد.

روستای مسک آباد نیز در 3 کیلومتری جنوب غربی همایی همسایه دیگر این روستاست  که در حاشیه جاده نیشابور به تربت حیدریه قرار گرفته است.

با توجه به همجواری عبدل آباد همایی با بخش زبرخان نیشابور از گذشته های دور و نیز وجود مراتع مشترک ، ارتباط زیادی بین اهالی این دو روستاو مردم  دهستان اسحاق آباد بخش زبرخان وجود دارد و راه خاکی به طول 20 کیلومتر عبدل آباد را به روستای کلاته قنبر زبرخان متصل می کند. در چاهای آب و اراضی کشاورزی جنوب بخش زبرخان ، مردم دو روستای عبدل آباد و همایی با اهالی دهستان اسحاق اباد شراکت دارند.در صورتی که راه کلاته قنبر به عبدل آباد آسفالت گردد ، ارتباط مردم دهستان بلهرات و کدکن با زبرخان و مشهد بسیار تسهیل شده و نزدیکتر    می گردد و فاصله عبدل آباد همایی تا شهر قدمگاه مرکز بخش زبرخان به 40 کیلومتر و با مشهد به 110 کیلومتر کاهش می یابد.

بین روستای همایی تا روستای گلبو سفلی مرکز دهستان بلهرات دو روستای مسک آباد و عشرت آباد قرار دارند.همایی تا مرکز دهستان حدود 9 کیلومتر فاصله دارد.فاصله همایی تا مرکز بخش میان جلگه (شهر عشق آباد) از مسیر شهرک امام حدود 34 کیلومتر است.

تصویر ماهواره ای از روستای همایی - تاریخ عکس برداری ماهواره ای  روز هفتم مرداد1390

استخراج از گوگل ارث : محمد تاجیک دبیر جغرافیای شهرستان فیروزه

 موقعیت ریاضی

روستای همایی در35 درجه 51 دقیقه و 23 ثانیه عرض شمالی (فاصله از خط استوا) و  58 درجه و 54 دقیقه و 41 ثانیه طول شرقی (فاصله از خط نصف النهار مبدا) و در ارتفاع  1295 متری از سطح دریای آزاد واقع شده است. شیب روستا از جنوب به سمت شمال است و با توجه به قرار گیری روستا در منطقه نسبتا هموار ، اختلاف ارتفاع بین بلندترین قسمت روستا در جنوب ان 1298 متر تا پایین ترین قسمت در شمال روستا 1292 متر ، نشان اختلاف ارتفاع کم در سطح روستا ست که حدود 6 متر می باشد.

 نگاهی به تغییرات تقسیمات کشوری

روستای همایی تا سال 1366 تابع  دهستان پایین رخ  از بخش کدکن شهرستان تربت حیدریه بود . بخشداری بخش کدکن  به مرکزیت کدکن در سال 1318 تاسیس شده بود و دارای پنج دهستان رخ ، بالا رخ ، پایین رخ ، میا ن رخ و کدکن بود.

 در سال 1366 با مصوبه هیئت دولت و ایجاد تغییرات عمده در تقسیمات کشوری ، 20 دهستان در محدوده شهرستان تربت حیدریه ایجاد شد. دهستان پایین رخ در تغییرات این سال به خاطر وجود نام  روستای بلهر و چند روستا با پسوند بلهر در آن  ، به دهستان بلهرات تغییر نام داد.

در تغییرات تقسیمات کشوری سال 1368 با تشکیل بخش میان جلگه نیشابور ، دهستان بلهرات به دلیل نزدیکی به نیشابور و ارتباط بهتر مردم با این شهرستان ،از شهرستان تربت حیدریه جدا شده و به بخش تازه تاسیس میان جلگه نیشابور می پیوندد.

جدایی دهستان بلهرات اولین  تغییر عمده را در بخش کدکن به وجود آورد . در سال 1375 با تاسیس بخش جلگه رخ به مرکزیت رباط سنگ در محدوده شهرستان تربت حیدریه و با  سه دهستان بالارخ ، میان رخ و پایین رخ(محدوده جدید تعریف شده ) تشکیل گردید.

و اینگونه روستای همایی همراه با سایر روستاهای منطقه بلهر پس از چند دهه دهه جدایی، دوباره  به دامان منطقه قدیمی و اصل خویش یعنی نیشابور برگشت.

جغرافیای طبیعی

همایی و اطراف آن توسط رسوبات آبرفتی مربوط به دوران چهارم زمین شناسی پوشیده شده است  و با توجه به نزدیکی به کال همایی و حمل رسوبات رودخانه ای در طول هزاران سال ، دارای اراضی کشاورزی مساعد و حاصلخیزی است.

آب و هوای آن  نیمه بیابانی است و بارش سالانه به حدود 240 میلیمتر می رسد و در سال به طور متوسط حدود 80 روز یخبندان دارد.

میانگین دمای سالانه حدود 14.5 درجه سانتی گراد می باشد.

همایی در منطقه وزش باد محلی دیزباد قرار گرفته و به همین جهت در بیشتر ایام سال باد از جهت شمال شرقی می وزد.

منابع آب در همایی

در گذشته سه قنات به نام های محمود آباد ، کلاغی  و همایی آب مورد نیاز اراضی کشاورزی و آشامیدن روستا را تامین می کرد اما به مرور دو قنات محمود آباد و کلاغی در چند دهه گذشته خشک شدند و قنات همایی نیز به عنوان اخرین منبع آبی قدیمی روستا چند سال پیش خشک شد.

طول این قنات ۵۰۰۰ متر بوده است و تعداد ۳۰۰  میله  چاه دارد. عمق  مادر چاه این قنات، ۴۵ متر و فاصلهٔ  مظهر تا محل آن ۲۰۰۰ متر می‌باشد.

میزان آبدهی این قنات در آخرین اندازه گیری ها که در بانک قنات های ایران ثبت شده حدود ۱۵  لیتر بر ثانیه بوده است.که متاسفانه در طی چند سال اخیر با پایین رفتن سطح آب های زیر زمینی منطقه ،این قنات کامل خشک شده است.

تعداد مالکان این قنات ۶۰ نفر و اراضی تحت کشت این قنات ۵۰ هکتار بوده است.

آب آشامیدن مردم همایی نیز از طریق مجتمع آب روستایی که آب چند روستای منطقه از جمله قلعه شیشه ، عبدل آباد ، مسک آباد ، شهر کهنه و عشرت آباد و ... را تامین می کند ،  تهیه می شود ، البته اهالی از کیفیت آب رضایت ندارند و میزان املاح آن زیاد است.

جغرافیای جمعیت

جمعیت روستای همایی به دلیل ناکافی بودن شرایط اشتغال  وعدم تناسب آب و زمین برای فعالیت های کشاورزی و در نتیجه پایین بودن سطح درآمد ، در سال های اخیر کاهش یافته است. جدول تغییرات جمعیت در 40 سال اخیر در جدول ذیل دیده می شود. آمار بر اساس سرشماری های مرکز آمار ایران می باشد.

جمعیت به نفر	خانوار	سال
539	113	1365
596	112	1375
573	138	1385
600	173	1390

همانگونه که در جدول دیده می شود بالاترین میزان رشد ، در تبعیت از وضعیت رشد جمعیت کشور ، مربوط به دهه (65- 1355)بوده به طوری که جمعیت روستا در سال 1365 به 705 نفر رسیده است. اما این زمان به بعد روند کاهش سریع جمعیت ناشی از مهاجرت آغاز می شود. کمبود آب و زمین کشاورزی و نبود اشتغال ثابت و پایدار عوامل اصلی مهاجرت از روستا هستند و علیرغم رشد طبیعی (زاد و ولد) باز هم آمار بالای مهاجرت غلبه یافته  و در سال 1390 جمعیت به 267 نفر کاهش یافته و در مدت 15 سال بیش از 438 نفر کاهش جمعیت رخ و به حدود یک سوم رسیده است.

در سال 1390 از کل جمعیت 267 نفری روستا  128 نفر مرد و 139 نفر زن بوده اند. بالا بودن تعداد زنان نشانه مهاجرت بیشتر مردان برای کار در بیرون از روستا و در شهرهای مجاور است.

بعد خانوار در سال 1390 برابر 75/2 نفر بوده است که نشانه کاهش تعداد فرزندان و افزایش خانوارهای یک و دو نفره است و شامل پیرمرد و پیرزنانی است که در روستا مانده و فرزندان آنان عازم شهرها شده اند.بعد خانوار در سال 1365 برابر 52/4 نفر بود ه است.

حدود 85 درصد جمعیت بالای 6 سال روستا با سواد می باشند.

مردم روستای همایی به زبان فارسی و با لهجه محلی نیشابوری صحبت می کنند. مردم از دو طایفه عمده با فامیل لزگی و طاهری می باشند .

در طی سال های دفاع مقدس عده زیادی از شیر مردان همایی به جبهه های جنگ حق علیه باطل شتافتند که یک تن از آنان به افتخار عظمای شهادت نایل آمدند.

  فعالیت های اقتصادی

کشاورزی و دامداری مهمترین فعالیت اقتصادی مردم  همایی است و از آنجا که اغلب خرده مالک می باشند متوسط سطح زیر کشت آنان کم است.

کل سطح زیر کشت روستا حدود 350 هکتار برآورد می شود که به کشت آبی و دیم اختصاص دارد .

در روستا حدود 500 راس گوسفند و 50 راس گاو وجود دارد که به صورت سنتی کار دامداری انجام می گیرد و بخشی ار درآمد اهالی را تشکیل می دهد.

آب مورد نیاز کشاورزی از یک حلقه چاه آب و آب شرب روستا هم از مجتمع آبرسانی تامین می گردد. روستا دارای یک چاه آب کشاورزی کامل بوده و دو چاه آب نیز بین اهالی و کشاورزان روستاهای مجاور مشترک می باشد.

روستا دارای یک دبستان و یک دبیرستان دوره اول ، یک مسجد ، یک حسینیه ،نانوائی و میدان مرکزی است.

کتابخانه  مسجد صاحب الزمان(عج) روستای همایی به عنوان تنها کتابخانه عمومی و کوچک روستا تحت پوشش کانون های مساجد استان می باشد.

آخرین خانه بهداشت مورد نیاز نیشابور در روستای همایی در بهمن 1393 به بهره‌برداری رسید.

قبلا این خانه بهداشت در جای دیگری زیر یک ترانس بزرگ برق قرار داشت که به‌خاطر رعایت مسائل زیست محیطی به جای جدیدی منتقل و ظرف دو ماه با نقشه تیپ توسط واحد فنی و عمرانی دانشکده علوم پزشکی نیشابور ساخته شد.

اعتبار این پروژه یک میلیارد و 200 میلیون ریال بوده است که با کار محوطه‌سازی، دیوارکشی و تکمیل برخی تجهیزات این اعتبار کامل جذب شده است. البته بسیج سازندگی مبلغ 250 میلیون ریال در سال 91 برای این خانه بهداشت هزینه کرده بود که قابل تقدیر است.

اولین طرح راه اندازی نیروگاه های 5کیلو واتی تولید برق خورشیدی جهت منازل مددجویان کمیته امداد شهریور 95 در تعدادی از روستاهای شهرستان نیشابور به بهره برداری رسید  که روستای همایی نیز از این طرح برخوردار شد.